Даҳсолаи байналмилалии амал «Об барои рушди устувор», солҳои 2018-2028

Боиси сарфарозӣ ва хушнудии кулли мардуми Тоҷикистон аст, ки бо ташаббуси Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ-Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон 22 марти соли 2018 дар иҷлосияи 72-юми Маҷмаи Умумии Созмони Милали Муттаҳид Даҳсолаи байналмилалии амал «Об барои рушди устувор», солҳои 2018-2028 расман оғоз ёфт.

Пешвои миллат дар суханрониашон иброз намуданд, ки «ин рӯйдод аҳамияти чорабиниҳои моро бахшида ба оғози Даҳсолаи байналмиллалии амал дучанд мегардонад».

Пайдоиши ҷомеаи инсонӣ то кунун доир ба масъалаи об ва нақши он дар инкишофи оламу зиндагии рӯзмарраи инсоният сиёсатмадорон, коршиносон ва олимони соҳаҳои мухталиф андешаҳои худро иброз намудаанд.

Ҳамин тавр, бо такя бар даъватҳо, пешниҳодҳо ва маҷмӯи барномарезиҳое, ки дар фаъолияти Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон доир ба тадбирҳои Ҳукумати Тоҷикистон ва ҷомеаи ҷаҳонӣ дар соҳаи об ҷараён гирифтаанд, метавон ба ин натиҷа расид, ки иқдомҳои дар сатҳи ҷаҳонӣ пазируфташудаи Тоҷикистон дар масъалаҳои ҳалталаби вобаста ба об қабул гардидани қатъномаҳои СММ оид ба Соли байналмилалии оби тоза эълон гардидани соли 2013, Даҳсолаи байналмилалии «Об барои ҳаёт», солҳои 2005-2015, Соли байналмилалии ҳамкорӣ дар соҳаи об эълон гардидани соли 2013 ва Даҳсолаи байналмилалии амал «Об барои рушди устувор» эълон гардидани солҳои 2018-2028 мебошад.

Истеъмоли оби ифлос сарчашмаи бемориҳои сирояткунанда ва ҳодисаҳои фавти одамон дар саросари ҷаҳон гардидааст. Мувофиқи ҳисоботи Созмони Милали Муттаҳид, то соли 2025 аз се ду ҳиссаи аҳолии олам ба мушкилоти норасоии об дучор мегардад. Ин вазъият қариб тамоми дунёро ба ташвиш овардааст. Аз ин рӯ, ҳифзи захираҳои обӣ ва истифодаи сарфакоронаи онҳо яке аз масъалаҳои асосии имрӯзаи ҷаҳон аст.

Тоҷикистон аз захираи зиёди об бархӯрдор аст. Он қариб 7000 пирях, 155 кӯли гуногунҳаҷм, даҳҳо ҳазор чашма оби одию маъданӣ ва обанборҳои фаровон дорад. Барои мардуми кишвари мо, хушбахтона, табиат обро арзонӣ дошта бошад ҳам, аммо барои баъзе аз давлатҳои дунё ин манбаи ҳаёт камёфту нодир аст. Ҳаҷми муҳити гидросфера дар сайёраи мо хеле бузург аст, вале 96 дарсади онро оби шӯри баҳру уқёнусҳо ташкил медиҳад. Ба ҳиссаи оби нӯшокӣ ҳамагӣ 2,5 дарсади ҳаҷми умумии гидросфера рост меояд. Талабот ба оби нӯшокӣ дар ҳама соҳаҳои саноату кишоварзӣ ва ҳаёти ҳаррӯзаи инсон дар ҳоли афзоиш аст. Бисёр давлатҳои ҷаҳон солҳост, ки ба харидуфурӯши оби нӯшокӣ сарукор доранд. Масалан, ИМА аз Канада, Олмон аз Шветсия, Норвегия, Нидерландия ва Арабистони Саудӣ аз Малайзия оби нӯшокӣ мехаранд. Мушкилоти оби нӯшокӣ дар ҷаҳон яке аз мушкилоти муҳим дониста шудааст. Нобаробарии ҷойгиршавии захираҳои об, пеш аз ҳама, ба сатҳи релеф ва омилҳои иқлимӣ сахт вобаста аст. Тоҷикистон ва Сарвари он муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон яке аз ташаббускорон дар бобати ҳалли мушкилоти ҷойдоштаи вобаста ба об дар сатҳи ҷаҳонанд.

Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон аз минбарҳои баланди дохили ҷумҳурӣ ва берун аз он борҳо маърӯзаю пешниҳодҳо карданд. Масалан, соли 2003-ро ҳамчун соли “Оби тоза”, солҳои 2005- 2015-ро “Об барои ҳаёт” ва солҳои 2018-2028-ро даҳсолаи амал “Об — барои рушди устувор” эълон карданд, ки инро Созмони Милали Муттаҳид хуб пазируфт. Бавижа, пазируфта шудани пешниҳоди Президенти ҷумҳуриамон оид ба «Даҳсолаи байналмилалии амал «Об барои рушди устувор (2018 — 2028)», ки дар роҳи таҳкиму мусоидат ба татбиқи ҳадафҳои рушди устувори марбут ба захираҳои об саҳми арзишманд гузошта, бобати ҳалли мушкилоти имрӯз ва оянда нақши назаррасе рӯи кор хоҳад овард, аз тарафи Ассамблеяи генералии ин созмони бонуфузи ҷаҳонӣ ва дар ин хусус қатънома қабул кардани он арзандаи тафохури мо, тоҷикистониён, аст. Он обрӯ ва нуфузи Тоҷикистони азизи моро дар арсаи ҷаҳон боз ҳам баландтар гардонид. Иқдоми Тоҷикистон баҳри ҳалли проблемаи мубрами ҷаҳониён, хусусан кӯдакон, аҳамияти басо зиёд дорад, зеро аз беобӣ кӯдакон зиёдтар азоб мекашанд. Кӯдакони баъзе минтақаҳои қораи Африқо аз сабаби набудани оби тозаи ошомиданӣ оби лойолуду ифлос менӯшанд, ки ин вазъ хеле ҳузновар аст.

Маҳз об аст, ки тамоми соҳаҳои зиндагии инсонро аз таваллуд то марг, аз воситаи ғизо то инкишофи иқтисодию саодати ӯ, аз покизагиву сиҳатӣ то ғизои маънавӣ ва оғозу равнақи фарҳангии вай маънӣ мебахшад ва ба рушди он мусоидат менамояд.

Ҳадаф аз эълони ду даҳсолаи байналмилалии амал (2005-2015 ва 2018-2028), соли байналмилалии оби тоза (2003) ва соли байналмилалии ҳамкорӣ дар соҳаи об (2013), ки бо ташаббуси Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон аз ҷониби Созмони милали Муттаҳид пазируфта шудаанд, ҷалб намудани таваҷҷуҳи ҷомеаи ҷаҳонӣ ба мушкилоти об, пайомадҳои манфии нарасидани оби нӯшокӣ, пешниҳод намудани роҳи ҳалли ин мушкилот аст.

Корманди мақомоти Ваколатдор оид
ба ҳуқуқи инсондар Ҷумҳурии Тоҷикистон
М.Салоҳуддинов

Бознашр аз нашрияи “Субҳи Ёвон”
№20 (10592) 21.05.2018

Конвенсия дар бораи ҳуқуқи маъюбон

Конвенсия дар бораи ҳуқуқи маъюбон ва Протоколи иловагӣ ба он аз ҷониби Ассамблеяи генералии Созмони Милали Муттаҳид 13 декабри соли 2006 қабул гардида, барои баимзорасонӣ, ҳамроҳшавӣ ва ба тасвибрасонӣ ба давлатҳои иштирокчӣ пешниҳод карда шудааст. Протоколи иловагии Конвенсия дар бораи ҳуқуқи маъюбонро давлатҳои иштирокчӣ дар алоҳидагӣ тасвиб ва ё ба имзо мерасонанд.

Ба ҳолати моҳи январи соли 2018 175 кишвари дунё Конвенсия дар бораи ҳуқуқи маъюбонро ба тасвиб расониданд ва ё ба он ҳамроҳ шуданд ва боз 27 кишвари дигар онро имзо кардаанд. Кишварҳои ҳамсояи Тоҷикистон низ Конвенсияи мазкурро ба имзо расонидаанд.

Дар қатори дигар кишварҳо аз ҷониби Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ, Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар арафаи ҷашни Наврӯзи байналмилалӣ санаи 22 марти соли 2018 дар қароргоҳи Созмони Милали Муттаҳид дар шаҳри Ню-Йорки Иёлоти Муттаҳидаи Амрико Конвенсия дар бораи ҳуқуқи маъюбон ба имзо расонида шуд.

Ин баимзорасони ғамхории сарвари давлат Пешвои миллатамон нисбати шахсони имконияташон маҳдуд мебошад.

Ҳамроҳшавӣ ба Конвенсия дар бораи ҳуқуқи маъюбон ба давлатҳои иштирокчӣ имкон медиҳад, ки асосҳои ҳуқуқӣ ва сиёсати миллиро вобаста ба масъалаҳои шахсони имконияташон маҳдуд қавӣ намоянд ва барои беҳтаргардонии ҳаёти шахсони имконияташон маҳдуд мусоидат намоянд.

Қайд кардан ба мавридаст, ки дар Конвенсия дар бораи ҳуқуқи маъюбон 17 намуди ҳуқуқҳои шахсони имконияташон маҳдуд нишон дода шудааст ва Конвенсия созишномаҳои байналмилалиро дар бораи ҳуқуқи инсон пурра намуда, ҳуқуқҳои навро барои маъюбон эҷод намекунад. Он танҳо уҳдадорию масъулиятҳоро аниқ менамояд, ки аз нуқтаи назари ҳуқуқӣ риоя ва таъмини баробарии  истифодаи маъюбон аз тамоми ҳуқуқҳои инсон мебошад.

    Дар моддаи 1-и Конвенсия омадааст, ки мақсади асосии Конвенсия аз ҳавасмандкунӣ, ҳимоя ва таъмини татбиқи пурра ва баробари тамоми ҳуқуқҳои инсон аз ҷониби ҳамаи маъюбон, инчунин ҳавасмандкунӣ, эҳтироми шаъну шарафи ба онҳо хос иборат аст.

Маъюб шахсоне дониста мешаванд, ки дорои нуқсонҳои ҷисмонӣ, рӯҳӣ, ақлию зеҳнӣ мебошанд ва ин нуқсонҳо ҳангоми амали мутақобила ва ё бархӯрд бо монеаҳои гуногун метавонанд барои иштироки пурра ва самараноки онҳо дар баробари  дигарон халал расонанд.

Қайд кардан бамаврид аст, ки Ҷумҳурии Тоҷикистон айни ҳол як қатор уҳдадориҳои байналмилалии марбут ба риояи ҳуқуқ ва талаботҳои шахсони имконияташон маҳдудро дорад, чунки Тоҷикистон иштирокчии санадҳои асосии байналмилалӣ доир ба ҳуқуқи инсон мебошад.

Дар баробари санадҳои байналмилалӣ Ҷумҳурии Тоҷикистон барои ҳифз ва мусоидат ба ҳуқуқи маъюбон заминаи васеи қонунгузории миллиро муҳайё кардааст. Ҳуқуқҳои асосии шахсони имконияташон маҳдуд дар Ҷумҳурии Тоҷикистон, ҳамчун тамоми дигар шаҳрвандон, дар Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон кафолат дода шуда, тавассути Қонуни ҶТ «Дар бораи ҳифзи иҷтимоии маъюбон», ки «асосҳои ҳуқуқӣ, иқтисодӣ ва ташкилии ҳифзи иҷтимоии маъюбонро муайян гардида, таъмини имкониятҳои баробар дар ҳаёт ва ҳамгироӣ ба ҷамъиятро ба танзим оварда шудааст.

Қайд кардан ба маврид аст, ки баимзорасонии Конвенсия дар бораи ҳуқуқи маъюбон яке аз далелҳои иродаи сиёсии Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ — Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар самти кафолати ҳуқуқҳо ба шахсони маъюб мебошад.

Корманди мақомоти
Ваколатдор оид ба ҳуқуқи инсон
дар Ҷумҳурии Тоҷикистон
Бобохонов С.С.

Бознашр аз нашрияи “Субҳи Ёвон”
№20 (10592) 21.05.2018

Механизми қабул ва баррасии муроҷиатҳои шахсони воқеӣ ва ҳуқуқӣ беҳтар мешавад

IMG-f4bfd5ebb96b5a271326ee5e3644eb06-VДар асоси Барномаи амали мақомоти ВҲИ барои соли 2018 ва татбиқи Лоиҳаи «Ҳамкории наздисарҳадӣ ба хотири сулҳ ва рушди устувор» санаи 1-уми июни соли ҷорӣ дар ноҳияи Б.Ғафурови вилояти Суғд дар мавзӯи «Қабул ва баррасии муроҷиатҳои шахсони воқеӣ ва ҳуқуқӣ: механизми амалишавӣ ва назорат» мизи мудаввар гузаронида шуд.

Дар мизи мудаввар З.Ализода — Ваколатдор оид ба ҳуқуқи инсон, З.Назирӣ – Раиси ноҳияи Б.Ғафуров, А.Орипов – роҳбари намояндагии БРСММ дар вилояти Суғд, кормандони мақомоти Ваколатдор оид ба ҳуқуқи инсон ва намояндагони мақомоти ҳифзи ҳуқуқ, худидоракунии шаҳраку деҳот, маҳаллаҳои ноҳия иштирок намуданд.

Мизи мудавварро З.Назирӣ ифтитоҳ намуда, татбиқи Лоиҳаи «Ҳамкории фаромарзӣ ба хотири сулҳи устувор ва рушд»-ро дар минтақаҳои наздисарҳадии ноҳияи Б.Ғафуров муҳим арзёбӣ намуд. Қайд гардид, ки дар марҳилаи аввали Лоиҳаи корҳои назаррасе анҷом дода шуданд.

Сипас дар назди ҳозирин З.Ализода оид ба саҳми мақомоти Ваколатдор оид ба ҳуқуқи инсон дар амалишавии лоиҳаи мазкур, махсусан фаъолияти сохторҳои маҳалии мақомот дар амалисозии механизми қабул ва баррасии шахсони воқеӣ ва ҳуқуқӣ суханронӣ намуданд. Қайд карда шуд, ки муроҷиат намудан ба мақомоти давлатӣ ҳуқуқи конститутсионии шаҳрванд ба ҳисоб рафта, масъалаи мазкур яке аз самтҳои меҳварии сиёсати Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ, Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон мебошад.

Зимни баргузории мизи мудаввар масъалаҳои қабул ва баррасии муроҷиатҳои шахсони воқеӣ ва ҳуқуқӣ вобаста ба масъалаҳои наздисарҳадӣ, ки аз ҷониби сокинони ҷамоатҳои Хистеварз ва Овчӣ-қалъача ворид гардидаанд, баррасӣ шуданд.

Дар мизи мудаввар Қодирӣ С.А. – сардори шуъбаи ташкилӣ, иттилоотӣ ва таҳлилии Дастгоҳи Ваколатдор оид ба ҳуқуқи инсон дар Ҷумҳурии Тоҷикистон вобаста ба асосҳои ҳуқуқӣ ва амалияи қабул ва баррасии муроҷиатҳои шахсони воқеӣ, талаботи Конститутсия ва қонунгузорӣ, пешравӣ ва мушкилоти мавҷуда дар ин самт ва нақши мақомоти Ваколатдор оид ба ҳуқуқи инсон дар амалисозии Лоиҳаи мазкур маърӯза намуд.

Дар ин робита дар ҷумҳурӣ санадҳои меъёрӣ ва ҳуқуқӣ қабул карда шудаанд, ки механизми қабул ва баррасии муроҷиатҳои шахсони воқеӣ ва ҳуқуқиро муқаррар намудааст.

Қабул ва баррасии саривақтии муроҷиатҳои шахсони воқеӣ ва ҳуқуқӣ, ки дар минтақаҳои наздисарҳадии баҳснок истиқомат ва фаъолият менамоянд, метавонад мушкилоти эҳтимолиро пешгирӣ намояд.

Зимни баррасии маърӯза масъалаи ҳамкории мақомоти Ваколатдор оид ба ҳуқуқи инсон бо мақомоту идораҳои дахлдор ҷиҳати баланд бардоштани маърифати ҳуқуқии аҳолии минтақаҳои баҳсноки наздисарҳадӣ махсусан таъкид карда шуд.

IMG-cef4dc6a859f9a94dc58f2ba58fda724-VҲамчунин дар мизи мудаввар Н.Ҳамидов – роҳбари Намояндагии Ваколатдор оид ба ҳуқуқи инсон дар вилояти Суғд оид ба татбиқи марҳилаи аввали лоиҳа муфассал маълумот пешниҳод намуд.  Дар рафти мизи мудаввар намояндагони мақомоти иҷроияи маҳаллии ҳокимияти давлатӣ, мақомоти ҳифзи ҳуқуқ ва худидоракунии шаҳраку деҳот оид ба қабул ва баррасии муроҷиатҳои сокинони минтақаҳои баҳсноки наздисарҳадӣ ибрози назар намуданд.  Қайд карда шуд, ки бинобар хусусияти давомнок ва ё мавсимӣ доштани мушкилот сокинони минтақаҳои баҳсноки наздисарҳадӣ оид ба ин ё он масъала муроҷиатҳои такрорӣ мекунанд, ки ҳалли онҳо пеш аз ҳама аз аниқ муайян шудани марз вобастагӣ дорад.

Мақомоти ҳифзи ҳуқуқ ва махсусан ҷузъу томҳои Қушунҳои сарҳадӣ дар минтақаҳои баҳсноки наздисарҳадӣ фаъолияти самаранок ва мунтазам дошта, пайваста бо сокинон вохӯриву мулоқотҳо баргузор менамоянд.

Ба иштирокчиёни мизҳои мудаввар тавсия дода шуд, ки қабул ва баррасии муроҷиатҳоро тибқи муқаррароти Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи муроҷиатҳои шахсони воқеӣ ва ҳуқуқӣ» ва Тартиби бақайдгирии омории муроҷиатҳои шахсони воқеӣ ва ҳуқуқӣ ба роҳ монда, чорабиниҳои иттилоотиву маърифатиро дар байни аҳолӣ бештар намоянд.

Дар анҷоми мизи мудаввар иштирокчиён барои идома додани ҳамкорӣ дар ин самт изҳори омодагӣ намуданд.

Мақомоти Ваколатдор оид ба ҳуқуқи инсон фаъолияти худро ҷиҳати баланд бардоштани маърифати ҳуқуқии сокинони минтақаҳои баҳсноки наздисарҳадӣ равона намуда, барои ҳифзи ҳуқуқу манфиатҳои онҳо дар ҳамкори бо мақомоту идораҳои дахлдор чораандешӣ менамояд.

Хадамоти матбуотии ВҲИ

 

 

Раҷабмо Ҳабибуллозода, Ваколатдор оид ба ҳуқуқӣ кӯдаки Ҷумҳурии Тоҷикистон : «Кӯдакони аз майдонҳои ҷангзада баргардонидашуда зери ғамхории давлатанд»

ДУШАНБЕ, 04.06.2018 /АМИТ «Ховар»/. Дар натиҷаи ҳамлаи ҳавоии неруҳои ҳарбии Исроил ба Фаластин ва Лубнон соли 1982 сокинони бегуноҳ, аз ҷумла, кӯдакони зиёд ба ҳалокат расиданд. Барои пос доштани хотираи кӯдакони қурбонгашта 4 июн бо қарори Созмони Милали Муттаҳид Рӯзи умумиҷаҳонии кӯдакони бегуноҳ – қурбонии хушунат эълон кардид, ки шурӯъ аз соли 1983 инҷониб таҷлил карда мешавад.

Дар Тоҷикистон ҳам ин рӯз таҷлил карда мешавад. Ҳарчанд дар Тоҷикистон фазои сулҳу оромӣ ҳукмфармост, аммо чанде аз кӯдакони тоҷик аз сабаби кӯтоҳандешии волидон дар минтақаҳои ҷангзада қарор гирифтаанд. Ҳукумати Тоҷикистон барои баргардонидани ин кӯдакони бегуноҳ ҳамаи тадбирҳоро андешида истодааст. Дар хусуси шароити баргардонидани ин кӯдакон ва тақдири минбаъдаи онҳо хабарнигори АМИТ «Ховар» бо Ваколатдор оид ба ҳуқуқи кӯдаки Ҷумҳурии Тоҷикистон  Раҷабмо Ҳабибуллозода ҳамсуҳбат гардид.

АМИТ «Ховар»: Ваколатдор оид ба ҳуқуқи кӯдак дар самти баргардонидани кӯдакони тоҷик, ки дар кишварҳо ва манотиқи ҷангзада қарор доранд, чӣ корҳоро анҷом медиҳад?

Раҷабмо Ҳабибуллозода:  Модар доираи салоҳиятҳои худ ҷиҳати мусоидат дар самти ба Ватан баргардонидани кӯдакон-шаҳрвандони Тоҷикистон, ки дар натиҷаи кӯтоҳандешӣ ва бемасъулиятии падару модаронашон дар кишварҳои ҷангзада ба қурбонии муноқишаҳои ҷангӣ табдил ёфтаанд, бо мақомоти дахлдори давлатӣ, аз ҷумла, бо Вазорати корҳои хориҷӣ ва Вазорати корҳои дохилӣ ҳамкории зич дорем. Барои мисол, бо пайдо шудани наворҳо дар шабакаи телевизионии “Russia tuday” аз шаҳри Мосули Ироқ оид ба эҳтимолияти шаҳрванди Тоҷикистон будани кӯдаки тақрибан 8-сола бо номи Марям онҳо бо намояндаи шабакаи мазкур ва масъулини Сафоратхонаи Тоҷикистон дар шаҳри Москва дар тамос шуда, ҷиҳати дарёфти наздикони Марям бо комиссияҳои маҳаллӣ оид ба ҳуқуқи кӯдак ҳамкорӣ намудем. Маълумоти бадастомада ба Вазорати корҳои дохилӣ барои муайян намудани муътамадии онҳо равона карда шуд. Пас аз анҷом додани расмиёти зарурии байналмилалӣ Марям ва 3 нафар кӯдаки дигари тоҷик ба Ватан баргардонида шуданд.

Ба Ватан баргардонидани кӯдакон на танҳо аз давлатҳои ҷангзада, балки аз дигар давлаҳои хориҷӣ низ мунтазам амалӣ карда мешавад. Соли гузашта дар асоси Созишнома оид ба ҳамкории давлатҳои ИДМ 54 нафар ноболиғони беназоратмонда аз Россия ва Қирғизистон ба Тоҷикистон баргардонида шудаанд.

АМИТ «Ховар»: Пас аз баргардонидани кӯдакони тоҷик аз манотиқи ҷангзада оё ба тақдири минбаъда, раванди мутобиқшавӣ ба ҳаёти осоишта ва таҳсилу тарбияи онҳо таваҷҷуҳ зоҳир карда мешавад?

Раҷабмо Ҳабибуллозода: Бале, ҷиҳати ҷойгир намудани кӯдакони қурбонии муноқишаҳои ҷангӣ ба оилаҳо ва ё муассисаҳои дахлдор, мутобиқшавӣ ва таълиму тарбияи минбаъдаи онҳо аз ҷониби вазорату идораҳои марбута, мақомоти иҷроияи маҳаллии ҳокимияти давлатӣ ва комиссияҳои маҳаллӣ оид ба ҳуқуқи кӯдак тадбирҳои зарурӣ андешида мешаванд. Ваколатдор оид ба ҳуқуқи кӯдак низ ҷиҳати муайян намудани вазъи ҳуқуқи кӯдакони баргардонидашуда тадбирҳои дахлдор меандешад, аз ҷумла, дар ҳамкорӣ бо мақомоти зикргардида бобати дастрас намудани ҳуҷҷатҳои муайянкунандаи шахсияти кӯдакон, ба таҳсил фаро гирифтан ва муайян намудани шароити зисти онҳо ва дигар масъалаҳо мусоидат менамояд.

АМИТ «Ховар»: Андешаи Шумо дар бораи нашри аксу наворҳои кӯдакони мавриди зӯроварӣ қароргирифта дар ВАО чӣ гуна аст?

Раҷабмо Ҳабибуллозода:  Ин ҳолат метавонад ба ҳолати рӯҳию равонии чунин кӯдакон таъсири манфӣ расонад, зеро дар ҷомеа ҳатман шахсоне ёфт мешаванд, ки ба чунин кӯдакон бо ангушт ишора мекунанд ва онҳоро мавриди табъизу тамғазанӣ қарор медиҳанд. Наздикон, омӯзгорон, равоншиносон ва ҳамаи он масъулине, ки бо чунин кӯдакон машғуланд, бояд кӯшиш ба харҷ диҳанд, ки онҳоро аз таъсири манфии муҳити атроф эмин нигоҳ доранд.

АМИТ «Ховар»: Барои мавриди зӯроварӣ қарор нагирифтани кӯдакон аз ҷониби Ваколатдор оид ба ҳуқуқи кӯдак чӣ гуна тадбирҳо андешида мешаванд?

Раҷабмо Ҳабибуллозода: Мусоидат дар риояи ҳуқуқи кӯдак ба озод будан аз зӯроварӣ яке аз самтҳои фаъолияти Ваколатдор оид ба ҳуқуқи кӯдак мебошад. Бо ин мақсад ҷиҳати баланд бардоштани маърифати шаҳрвандон дар масъалаи мазкур ҳангоми вохӯрӣ бо мутахассисони бо кӯдакон коркунанда, падару модарон, дигар аъзои ҷомеа ва тавассути ВАО вобаста ба зарурати дар муҳити солим тарбия намудани кӯдак, озод будани кӯдак аз зӯроварӣ, талаботи қонунҳои дар ин самт амалкунанда корҳои фаҳмондадиҳӣ гузаронида мешаванд. Дар ин раванд дар 4 минтақаи ҷумҳурӣ рӯзҳои қабули шаҳрвандон ва вохӯриҳои Ваколатдор оид ба ҳуқуқи кӯдак бо намояндагони мақомоти давлатӣ, сохторҳои ҷомеаи шаҳрвандӣ ва ВАО гузаронида шуданд.

Барои муайян намудани вазъи риояи ҳуқуқи кӯдакон кормандони Ваколатдор оид ба ҳуқуқи кӯдак дар муассисаҳои кӯдакона мунтазам санҷишу мониторингҳо мегузаронанд. Соли 2017 дар ҳамаи минтақаҳои ҷумҳурӣ 29 боздид ва санҷишу мониторингҳо анҷом дода шуданд. Зимни ин гуна мулоқот бо хонандагон ва ҳайати омӯзгорони муассисаҳои таълимӣ оид ба сиёсати давлат ва муқаррароти қонунҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи маориф», «Дар бораи пешгирии зӯроварӣ дар оила», «Дар бораи ҳифзи ҳуқуқҳои кӯдак» ва ғайра маълумоти муфассал пешниҳод карда шуд.

Ташаккур барои суҳбат!

Ҷасур АБДУЛЛО

АМИТ «Ховар»