Рӯзи байналмилалии фарҳанг

фарҳангДар Ҷумҳурии Тоҷикистон ва аксари давлатҳои дунё 15 апрел ҳамчун «Рӯзи байналмилалии фарҳанг» ҷашн гирифта мешавад. Таҷлили ин сана бо ба имзо расидани Шартнома дар бораи ба ҳифзи муассисаҳои илмию бадеӣ ва осори таърихӣ дар соли 1935 аз ҷониби 21 сарони давлатҳо дар Вашингтон алоқаманд мебошад.

Қайд кардан бамаврид аст, ки мардуми тоҷик аз қадим миллати соҳибтамаддун ва бофарҳанг буда, бо таърихи бою гузаштаи пурғановати хеш миёни дигар халқиятҳо шинохта шудааст. Ҳамзамон имрӯз дар замони ҷаҳонишавӣ ба ҳам омадани тамаддунҳо метавонад мардумонро наздику дӯст гардонад.

Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти мамлакат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ба аҳамияти бузургу рисолати беназири фарҳанг ишора карда, зимни суханронӣ ба муносибати 10-солагии қабули Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи танзими анъана ва ҷашну маросимҳо дар Ҷумҳурии Тоҷикистон» зикр намуда буданд, ки «Фарҳанги миллӣ ба сифати пояи устувори маънавиёт ва таҳкими аркони давлатдорӣ арзиши ниҳоят бузург дошта, ҳифзи он ва ба ояндагон ба мерос гузоштани ин ганҷинаи маънавии халқи азизамон вазифаи давлат ва тамоми шаҳрвандони кишварамон ба шумор меравад».

Бо қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон «Барномаи давлатии ҳифзи мероси таърихию фарҳангӣ барои солҳои 2012-2020» қабул гардида, он барои пурра намудани фазои солими иттилоотӣ, иҷтимоию фарҳангӣ, маърифатии шаҳрвандон, таъмини ҳуқуқу озодиҳои шахсони воқеӣ ва ҳуқуқӣ ҷиҳати дастёбии озодона ба сарчашмаҳои мероси таърихию фарҳангӣ мусоидат менамояд.

Бояд зикр намуд, ки донистани таъриху тамаддуни халқи худ, бархурдор будан аз суннатҳо ва расму оини фарҳангии мардуми хеш, омӯзишу дарки мероси бойи гузаштагони илму адаби миллатамон моро ба рушду пешрафти давлат ва ҳифзу нигаҳдошти анъанаҳои миллӣ равона месозад.

Аз таърих хулоса баровардан мумкин аст, ки маънои фарҳанг тарбия, арҷгузорӣ ва инкишофро дошта, амалан татбиқ гардидани арзишҳои умумибашарӣ ва маънавиро ифода мекунад. Олимон дар бобати фарҳанг чунин хулоса намудаанд, ки фарҳанг тарзи ҳаёт аст ва дар ин услуб он эҷодиёти бошууронаи худи зиндагӣ мебошад.

Салоҳудинов М.,
корманди мақомоти
Ваколатдор оид ба ҳуқуқи инсон

Вохурии Ваколатдор оид ба ҳуқуқи инсон бо намояндагони Комиссари олии САҲА оид ба ақаллиятҳои миллӣ

Нац меншРӯзи 12 апрели соли 2019 дар мақомоти Ваколатдор оид ба ҳуқуқи инсон вохурии Умед Бобозода – Ваколатдор оид ба ҳуқуқи инсон бо намояндагони Комиссари олии САҲА оид ба ақаллиятҳои миллӣ баргузор гардид. Дар вохурӣ намояндаи Вазорати корҳои хориҷии Ҷумҳурии Тоҷикистон – Комилов К. ва намояндагони САҲА – Мушовири калон – Андрей Ханжин ва Мутахассис оид ба лоиҳаҳо – Михаэл Ангерманн иштирок намуданд.

Зимни вохурӣ У.Бобозода ба меҳмонон оид ба фаъолияти  Ваколатдор оид ба ҳуқуқи инсон маълумоти муфассал дода, иброз намуд, ки мусоидат ба ҳифзи ҳуқуқҳои ақаллиятҳои миллӣ яке аз самтҳои фаъолияти мақомот муайян шудааст. Махсусан қайд гардид, ки аз ҷониби кормандони мақомоти Ваколатдор оид ба ҳуқуқи инсон, намояндагиҳо ва қабулгоҳҳои ҷамъиятии он дар маҳалҳо оид ба ҳуқуқҳои ақаллиятҳои миллӣ ба таҳсил, ҳифзи саломатӣ, меҳнат, таъминоти иҷтимоӣ ва дигар ҳуқуқҳои онҳо пайваста корҳои фаҳмондадиҳӣ гузаронида мешавад.

Зикр гардид, ки ҷиҳати андешидани тадбирҳо дар самти ҳифзи ҳуқуқи кӯдакони мансуб ба ақаллиятҳои миллӣ аз ҷониби мақомоти Ваколатдор оид ба ҳуқуқи инсон мониторинги вазъи риояи ҳуқуқи онҳо, аз ҷумла қирғизҳо ва лӯлиҳо дар муассисаҳои таълимӣ ба нақша  гирифта  шуда, то имрӯз дар муассисаи таҳсилоти ибтидоии №111 ва муассисаи таҳсилоти умумии асосии №96 шаҳри Ҳисор мониторингҳо гузаронида шуданд. Зимни мониторинг маълум гардид, ки дар муассисаҳои мазкур ҷиҳати ба таҳсил фаро гирифтани кӯдакони ақаллиятҳои миллӣ шароити мусоид фароҳам оварда шудааст.

Дар охири мулоқот меҳмонон аз У. Бобозода барои пазироии самимӣ ва гирифтани ҷавобҳои муфассал ба саволҳои худ изҳори миннатдорӣ намуда, саҳми мақомоти Ваколатдор оид ба ҳуқуқи инсонро дар ҳимояи ҳуқуқи инсон, аз ҷумла дар самти ҳифзи ҳуқуқҳои ақаллиятҳои миллӣ муҳим арзёбӣ намуданд.

У. Бобозода низ изҳор намуд, ки Ҷумҳурии Тоҷикистон дар самти ҳуқуқ ва озодиҳои инсон пайваста талош мекунад ва дар ин робита мақомоти Ваколатдор оид ба ҳуқуқи инсон омода аст, ки минбаъд низ ҳамкориҳоро барои пешрафт ва таҳкими ҳуқуқи инсон тақвият бахшад.

Хадамоти матбуотии ВҲИ ҶТ

Мониторинги фаъолияти кӯдакистонҳо дар ноҳияҳои шаҳри Душанбе

kudakiston 1Бо мақсади муайян намудани вазъи риояи ҳуқуқи кӯдакон дар муассисаҳои томактабӣ тибқи Барномаи амали мақомоти Ваколатдор оид ба ҳуқуқи инсон дар Ҷумҳурии Тоҷикистон барои соли 2019 ва дар доираи амалисозии Стратегияи фаъолияти Ваколатдор оид ба ҳуқуқи кӯдак дар Ҷумҳурии Тоҷикистон барои солҳои 2018-2020 мониторинги фаъолияти як қатор кӯдакистонҳо гузаронида шуд.

Аз ҷумла, чунин мониторингҳо аз ҷониби кормандони шуъбаи ҳифзи давлатии ҳуқуқҳои кӯдаки Дастгоҳи ВҲИ ҶТ рӯзи 29 март дар Ширхоргоҳ-кӯдакистони №4 н. И. Сомонӣ, рӯзи 5 апрел дар Ширхоргоҳ-кӯдакистони №96 н. Сино, рӯзи 9 апрел дар Ширхоргоҳ-кӯдакистони №1 ноҳияи Шоҳмансур ва рӯзи 10 апрел дар Кӯдакистони №72 ноҳияи Фирдавсии шаҳри Душанбе гузаронида шуданд.

Зимни санҷишҳо дар муассисаҳои томактабӣ пеш аз ҳама ба ҳолати санитарию гигиении дохил ва зоҳири муассиса, мутобиқати инфрасохтори он ба эҳтиёҷоти кӯдакони дорои маъюбият, шароити таълиму тарбия, омӯзиши забонҳо, ҳифзи саломатии кӯдакон, таъминот бо хӯроки босифат ва ғизонок, муносибат бо кӯдакон ва монанди инҳо аҳамияти хосса дода мешавад.

Дар ин раванд гурӯҳи корӣ дар якҷоягӣ бо роҳбарияти муассисаҳо аз синфхонаҳо, ҳуҷраҳои хоб, ошхона, анбори маводҳои хӯрока, ҳуҷраи тиббӣ, толори варзишӣ, майдончаҳои варзишӣ дидан намуда, бо мураббиён, ҳамшираи тиб, ошпазҳо ва худи кӯдакон суҳбату пурсишҳо мегузаронанд.

kudakiston2Қобили зикр аст, ки дар ҳамаи муассисаҳои дар боло зикршуда кӯдакон аз муносибати мураббиён бо онҳо, таъминоти кофии хӯрока, муносибат байни якдигар, гузаронидани чорабиниҳои фарҳангию фароғатӣ, шароит ва хизматрасонӣ дар муассисаи таълимӣ изҳори қаноатмандӣ менамоянд. Гуфтаҳои кӯдакон аз он шаҳодат медиҳад, ки роҳбарият ва мураббиён корҳои таълиму тарбияро дар байни кўдакон хуб ба роҳ мондаанд.

Ҳар дафъа пас аз анҷоми санҷиш аъзои гурӯҳи корӣ бо роҳбарияти муассисаҳо суҳбатҳои ҷудогона доир намуда, натиҷаҳои пешакии санҷишро баён ва ҷиҳати тақвият додани фаъолият дар таъмин намудани беҳтарин манфиатҳои кӯдак тавсияҳои дахлдорро пешниҳод намуданд.

Ваколатдор оид ба ҳуқуқи кӯдак тасмим гирифтааст, ки дар Маърӯзаи ояндаи худ масъалаи ҳуқуқи дастрасии кӯдаконро ба таҳсилоти томактабӣ ва вазъи кӯдакон дар чунин муассисаҳоро мавриди баррасӣ қарор диҳад.

Содиқов А.,
Сардори шуъбаи ҳифзи
давлатии ҳуқуқҳои кӯдаки
Дастгоҳи ВҲИ ҶТ