Иштирок дар машваратҳои сеюми минтақавии ниҳодҳои миллии ҳифзи ҳуқуқи инсони Осиёи Марказӣ

GANHRI

Рӯзҳои 24-25 июни соли 2019 дар шаҳри Тошканди Ҷумҳурии Ӯзбекистон Машваратҳои сеюми минтақавии ниҳодҳои миллии ҳифзи ҳуқуқи инсони Осиёи Марказӣ баргузор гардид. Дар чорабинии мазкур Ваколатдор оид ба ҳуқуқи кӯдак дар Ҷумҳурии Тоҷикистон Ҳабибулозода Р.Ҳ., муовини сардори шуъбаи ташкилӣ, таҳлилӣ ва иттилоотӣ – Бобохонов С. ва ёрдамчии Ваколатдор оид ба ҳуқуқи кӯдак дар Ҷумҳурии Тоҷикистон Солиев А. иштирок намуданд.

Дар кори Машваратҳои сеюми минтақавии ниҳодҳои миллии ҳифзи ҳуқуқи инсони Осиёи Марказӣ лоиҳаи “Харитаи роҳ оид ба ҳамкории ниҳодҳои миллии ҳифзи ҳуқуқи инсони Осиёи марказӣ” мавриди баррасӣ қарор дода шуда, сипас, санади мазкур аз ҷониби Ваколатдорон оид ба ҳуқуқи инсони давлатҳои Ӯзбекистон, Қазоқизстон, Қирғизистон, Тоҷикистон ва Туркманистон якдилона қабул гардид, ки барои ҳамкориҳои минбаъда дар сатми ҳифз ва пешбурди ҳуқуқи инсон байни ниҳодҳои миллии ҳифзи ҳуқуқи инсони Осиёи Марказӣ мусоидат хоҳад кард.

Мувофиқи санади мазкур муколамаи доимӣ ва пайваста байни ниҳодҳои миллии ҳифзи ҳуқуқи инсони Осиёи марказӣ ва ҳамоҳангсозии ҳамкориҳои минбаъда дар самти ҳуқуқи инсон дар назар аст.

Дар рафти машваратҳо Ваколатдорон оид ба ҳуқуқи инсони Осиёи Марказӣ оид ба вазъи мавҷудаи ҳифзи ҳуқуқи инсон ва нақши ниҳодҳои миллии ҳифзи ҳуқуқи инсон маърӯза намуданд.

Рӯзи 25 июн намояндагони ниҳодҳои миллии ҳифзи ҳуқуқи инсони Осиёи Марказӣ дар семинар дар мавзӯи “Ҳуқуқи инсон ба хотири рушди устувор”, ки аз ҷониби Дафтарҳои минтақавии Барномаи рушди СММ ва Раёсати Комиссари Олии ҳуқуқи инсон ташкил карда шуд, иштирок намуданд.

Мутобиқи барнома дар семинар масъалаҳои рӯзномаи СММ дар самти Ҳадафҳои Рушди Устувор то соли 2030 (ҲРУ) ва ҳуқуқи инсон, нишондодҳо дар самти ҳуқуқи инсон тибқи ҲРУ, муносибати ба ҳуқуқи инсон асосёфта, муносибати СММ мутобиқи низоми умумии принсипи “Ҳеҷ касро дар ақиб намегузорем” фаъолияти ниҳодҳои миллии ҳифзи ҳуқуқи инсони Осиёи Марказӣ дар самти ҲРУ ва равонасозии кӯшишҳо баҳри дар амал татбиқ намудани ҲРУ мавриди баррасӣ қарор дода шуданд. Инчунин дар рафти семинар ширкаткунандагон ба гурӯҳҳо тақсим шуда, нақшаи фаъолияти минбаъдаи худро дар асоси ҲРУ муаррифӣ намуданд.

Дар охири чорабинӣ ташкилкунандагон, тренерон ва иштирокчиёни семинар тадбирҳои банақшагирифтаи намояндагони Ҷумҳурии Тоҷикистонро дар самти ҲРУ хуб арзёбӣ намуданд.

Хадамоти матбуотии ВҲИ ҶТ

 

Мизи мудаввар бахшида ба Рӯзи Ваҳдати миллӣ

20190626_100334

Имрӯз дар мақомоти Ваколатдор оид ба ҳуқуқи инсон бахшида ба 22-юмин солгарди баимзо расидани «Созишномаи умумии истиқрори сулҳ ва ризоияти миллӣ дар Тоҷикистон» ва «Рӯзи Ваҳдати миллӣ» мизи мудаввар баргузор гардид.

Чорабинӣ бо иштироки У. Бобозода — Ваколатдор оид ба ҳуқуқи инсон, роҳбарони воҳидҳои сохторӣ ва кормандони мақомот зери унвони «Ваҳдати миллӣ арзишмандтарин дастоварди даврони соҳибистиқлолӣ» гузаронида шуд.

Умед Бобозода ба кори мизи мудавваро ҳусни оғоз бахшида, қайд намуд, ки Ҷумҳурии Тоҷикистон бо расидан ба Ваҳдати миллӣ тавонист сулҳу суботро пойдор намояд ва барои эъмори давлати соҳибихтиёр, демократӣ, ҳуқуқбунёд, дунявӣ ва ягона кӯшишҳои пайгирона карда, ҳуқуқу озодиҳои инсонро ҳамчун арзиши олӣ эҳтиром, эътироф ва ҳифз намуда, миёни кишварҳои минтақа ва ҷаҳон мақому манзалати худро пайдо намояд.

Сипас   Қодирӣ С.— сардори шуъбаи ташкилӣ, иттилоотӣ ва таҳлилии Дастгоҳи Ваколатдор оид ба ҳуқуқи инсон дар мавзӯи «Ваҳдати миллӣ арзишмандтарин дастоварди даврони соҳибистиқлолӣ» маърӯза намуд. Дар маърӯза нақши созанда ва хизматҳои арзандаи Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ, Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар раванди сулҳ ва таҳкими минбаъдаи он, ба тасвиб расидани “Созишономаи умумии истиқрори сулҳ ва ризоияти миллӣ дар Тоҷикистон” ва зарурияти ташвиқу тарғиб ва ҳифзи Ваҳдати миллӣ махсусан қайд карда шуд.

Инчунин зикр карда шуд, ки «Самараи сулҳ ва Ваҳдати миллӣ дар рушду равнақи соҳаҳои гуногуни хоҷагии халқ баръало намоён аст. Ва муҳимтар аз ҳама сулҳ ва Ваҳдати миллӣ халқи моро ба оянда дилгарм намуда, зери ҳидояти Пешвои миллат, муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон барои фатҳи қуллаҳои мурод ҳавасманд гардонид.»

Дар қисмати муҳокимаи маърӯза иштирокчиёни мизи мудаввар нақши тақдирсози Ваҳдати миллиро дар рушди минбаъдаи Тоҷикистон ва махсусан таҳкими Истиқлолияти давлатӣ муҳим арзёбӣ намуда, вобаста ба маърӯза саволу ҷавоб карда, фикру мулоҳизаҳои худро баён намуданд.

Дар охир У.Бобозода кори мизи мудавварро ҷамъбаст намуда, ҳозиринро бо Рӯзи Ваҳдати миллӣ табрик ва таҳният гуфта, ҳамагонро барои расидан ба қадри сулҳу субот ва Ваҳдати миллӣ, пос доштани арзишҳои миллӣ даъват намуд.

Хадамоти матбуотии ВҲИ

Сулҳофарӣ иродаву ҷоннисориву гузашт мехоҳад!

logo_vahdatМо дар ростои таҷлили яке аз бузургтарин ҷашнҳо миллӣ – Рӯзи Ваҳдати миллӣ қарор дорем. Ваҳдати миллӣ саҳифаи нави таърихи тоҷикон ба шумор рафта, барои бунёдкорӣ ва созандагӣ дар тамоми соҳаҳои ҳаёти ҷомеа замина гузоштааст.

Ҷойгоҳ ва аҳамияти сулҳу ваҳдати миллӣ барои халқи мо хеле арзишманд аст. Зеро барои расидан ба сулҳ ва Ваҳдати миллӣ дар маҷрои воқеаҳои хунини солҳои 90-уми асри гузашта ҷоннисориҳо ва гузаштҳои зиёде сурат гирифтааст, то ки ин саҳифаи нангини таърихи миллат поён ёбад ва суботу амният таъмин гардад.

Кӯшишҳои сулҳталабона низ кам набуданд. Дар марҳилаи авҷи ҷанги шаҳрвандӣ – соли 1992, тарафҳои даргир барои хотима додан ба низоъ дар шаҳрҳои Бохтар (собиқ Қурғонтеппа), Хоруғ ва Хуҷанд бо ҳам нишаста, кӯшиш намуданд сулҳ кунанд. Вале, дар ҳамаи ҳолатҳо кӯшишҳо самара намедоданд.

Дар ин раванд тарафҳои даргир як факти таърихиро нодида гирифтанд. Яъне, хотима додани ҷанг дар ҷое, ки он оғоз гардидааст. Ҷанги шаҳрвандӣ дар Душанбе – пойтахти Тоҷикистон оғоз гардида, ба ҷануб ва шарқу ғарби Тоҷикистон паҳн шуда буд ва мебоист ташаббуси сулҳгароӣ низ аз Душанбе сарчашма мегирифт.

Пас аз Иҷлосияи 16-уми Шӯрои Олии Тоҷикистон, аввалин иқдоми Раиси тозаинтихоби Шӯрои Олии Тоҷикистон, муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон баргаштан ба Душанбе ва даъват намудани вакилони Шӯрои Олӣ ва масъулини Ҳукумати Тоҷикистон ба пойтахт буд.

Сарвари давлат ба шароити ногувори кору истироҳат дар қароргоҳи Ҳукумат, ки гурӯҳҳои ҷиноятпеша ғасбу тороҷ намуда буданд, аҳамият надода, шабу рӯз дар фикри амалӣ намудани ваъдаи худ ба халқи Тоҷикистон буданд. Зеро, он кас дар Иҷлосияи 16-уми Шӯрои Олӣ қайд карда буданд, ки: «Ман қасам ёд мекунам, ки тамоми донишу таҷрибаамро барои дар ҳар хона ва ҳар оила барқарор шудани сулҳ равона карда, барои гулгулшукуфии Ватани азизам садоқатмандона меҳнат мекунам. Барои ноил шудан ба ин нияти муқаддас агар лозим шавад, ҷон нисор мекунам, чунки ман ба ояндаи неки Ватанам ва ҳаёти хушбахтонаи халқи азияткашидаам бовар дорам».

Дар он марҳила, мухолифин ин суханон ва кӯшишҳои давлатсозии Сарвари давлатро нодида гирифта, ба амалҳои ғаразноки худ идома медоданд. Нерӯҳои мухолифин дар қисматҳои ҷанубӣ ва шарқу ғарбии Тоҷикистон амалиётҳои ҷангӣ бурда, зери фишору тарс теъдоде аз сокинони маҳалҳои зери идораашон бударо ба хоки Афғонистон гуреза намуданд. Онҳо бо ин амалашон раванди сулҳ ва Ваҳдати миллиро ба қафо кашида, бо истифода аз ин мехостанд ҳадафҳои ғаразнокашонро амалӣ намоянд.

Аммо, азму иродаи қавӣ ва хиради азалии Эмомалӣ Раҳмон дар роҳи истиқрори сулҳ ва Ваҳдати миллӣ нагузошт, ки роҳбарони мухолифин ин ҳадафи олиро барҳам зананд. Зеро, масъалаи ба раванди музокирот кашида шудани мухолифин суоли вақт буд.

Эмомалӣ Раҳмон ба хубӣ дарк менамуданд, ки барои расидан ба сулҳу Ваҳдати миллӣ, аз буҳрон баровардани иқтисодиёти Тоҷикистон ва ривоҷу равнақи он бояд мутахассисони варзида дар атрофашон ҷамъ омада, зери роҳбариашон кор кунанд. Дар ин раванд агар барои устувории мавқеи худи Сарвари давлат масъулияти роҳбарӣ ва ваъдаи сулҳофариашон асос гардида бошад, барои масъулини давлат ва ҳукумат мавқеи устувор ва шарафу мардонагии Эмомалӣ Раҳмон боис шудааст, ки ба Душанбе оянд ва ба иҷрои вазифа шурӯъ кунанд.

Барои Сарвари давлат новобаста аз вазъи буҳронии соҳаҳои тариқи инертсия пешравандаи хоҷагии халқии ҷумҳурӣ — сулҳ ва Ваҳдати миллӣ афзалият дошт. Зеро, он кас дуруст дарк менамуданд, ки бе истиқрори сулҳ ва Ваҳдати миллӣ ба рушди дигар соҳаҳои хоҷагии халқи ҷумҳурӣ ноил гардидан ғайримумкин буд. Дар ин робита Сарвари давлат қайд намуда буданд, ки: «… сулҳу субот ва тараққиёти моддӣ ҳадафи асосии ҳамаи мо аст. Аввалтар аз ҳама мо бояд ғамро аз дили мардум барем, дили гирифтаю торики ӯро рушан созем. Он гоҳ корҳо бо мароми худ пеш меравад».

Имрӯзҳо дар дохил ва хориҷи кишвар, дар нишасту баромадҳои якҷояву алоҳида ва баёнияву навиштаҳо масъалаи нақши ин ё он нафар, гурӯҳ, ташкилот ва ё давлат дар истиқрори сулҳ ва Ваҳдати миллӣ баррасӣ ва баҳогузорӣ мешавад. Албатта, сулҳ миёни ду ҷониб баста мешавад. Вале, нақши асосӣ ва ҳалкунандаи Пешвои миллат дар истиқрори сулҳи тоҷикон бебаҳс аст. Дар ин росто, шева ва ҳолати ворид шудани ҷонибҳо ба раванди сулҳ набояд нодида гирифта шавад.

Иттиҳоди неруҳои мухолифини Тоҷикистон (ИНОТ), ки қишри таъсиргузорашро аъзоёни Ҳизби наҳзати исломӣ (фаъолияташ манъ карда шудааст) ташкил медоданд, пас аз Иҷлосияи 16-уми Шӯрои Олӣ, Тоҷикистонро бо мақсади Афғонистон, Эрон, Покистон ва дигар кишварҳое, ки хоҷагонашон мақом доштанд тарк намуда буданд. Бо дастури онҳо гурӯҳҳои мусаллаҳи ҷиноятпеша, ки дар минтақаҳои алоҳидаи ҷумҳурӣ мустақар буданд барои фаъолияти ҳукумати нав монеа эҷод мекарданд.

Роҳбарияти ИНОТ борҳо даъватҳои Сарвари давлатро барои дар Душанбе баргузор намудани вохӯриҳо, бо далели таъмин набудани амнияти шахсиашон рад намуда буданд. Дар ҳоле, ки Сарвари давлат ҷони худро ба хатар гузошта, барои сулҳҷӯӣ ба Хусдеҳи Афғонистон – як мавзеи пурхатар ва ба талаботи протоколӣ ҷавобгӯй набуда, сафар намуданд. Ин вохӯрӣ раванди минбаъдаи музокироти сулҳро ба куллӣ тағйир дода, мавқеи сулҳофарии Сарвари давлатро дар миёни иштирокчиёни раванди сулҳи тоҷикон устувор намуд.

Дар он марҳила вазъи сиёсии минтақа ва ҷаҳон низ тағйир ёфта, обруву нуфузи Тоҷикистон дар арсаи байналмилалӣ бештар гардид ва ҷомеаи ҷаҳонӣ иқдомҳои Сарвари давлатро дастгирӣ намуда, бо дарназардошти вазъияти баамаломада мавқеашонро дар робита ба дастгирии мухолифин тағйир медоданд.

Илова бар ин, азму иродаи қавӣ, хастагинопазирӣ, ҷоннисорӣ ва хиради азалии муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон мухолифинро дар ростои расидан ба ҳадафҳояшон ноумед гардонида, водор намуд, ки раванди музокиротро зиёд тӯл надода, Созишномаи умумии истиқрори сулҳ ва ризоияти миллиро ба имзо расонанд.

Сарвари давлат на танҳо ба сулҳу ваҳдати миллӣ асос гузоштанд, балки онро дар амал татбиқ намуда, ҳокимияти қонуниро ҷорӣ намуданд ва Тоҷикистони воҳид сохтанд.

Самараи сулҳ ва Ваҳдати миллӣ дар рушду равнақи соҳаҳои гуногуни хоҷагии халқ баръало намоён аст. Ва муҳимтар аз ҳама сулҳ ва Ваҳдати миллӣ халқи моро ба оянда дилгарм намуда, зери ҳидояти Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ, Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон барои фатҳи қуллаҳои мурод ҳавасманд гардонид.

Қодирӣ С.А., корманди мақомоти
Ваколатдор оид ба ҳуқуқи инсон

Семинарҳои омӯзишии Ваколатдор оид ба ҳуқуқи инсон дар ноҳияҳои Рашт, Тоҷикобод ва Лахш

Копия Копия Барномаи таълимДар доираи амалисозии банди 11 Нақшаи чорабиниҳо оид ба иҷрои марҳилаи сеюми (солҳои 2019-2020) Барномаи таълим дар соҳаи ҳуқуқи инсон барои солҳои 2013-2020 рӯзҳои 17-22 июни соли 2019 аз ҷониби мақомоти Ваколатдор оид ба ҳуқуқи инсон дар Ҷумҳурии Тоҷикистон дар якҷоягӣ бо Дафтари барномаҳои САҲА дар Душанбе ва ҳамкорӣ бо мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии ноҳияҳои Рашт, Тоҷикобод ва Лахш барои омӯзгорони фанни “Ҳуқуқи инсон”-и муассисаҳои таҳсилоти миёнаи умумӣ семинарҳои омӯзишии дурӯза гузаронида шуданд.

Семинарҳои зикршуда аз ҷониби тренероне, ки дорои сертификати дахлдори Ваколатдор оид ба ҳуқуқи инсон дар Ҷумҳурии Тоҷикистон мебошанд, гузаронида шуданд.

Ба семинарҳои омӯзишӣ дар ҳар як ноҳия синафарӣ омӯзгорони фанни “Ҳуқуқи инсон” ҷалб карда шуда, дар рафти семинарҳо онҳо бо маводи конселярӣ ва адабиёти соҳавӣ, ки ба фаъолияти ҳамарӯзаи омӯзгорон мусоидат мекунад, аз ҷумла китоби “Маҷмуаи санадҳои асосии байналмилалӣ ва миллӣ дар соҳаи ҳуқуқи инсон”, “Роҳнамо барои омӯзгорони фанни “Ҳуқуқи инсон”, Эъломияи умумиҷаҳонии ҳуқуқи башар, Эъломияи Куруши Кабир, маҷаллаи “Ахбори Ваколатдор оид ба ҳуқуқи инсон дар Ҷумҳурии Тоҷикистон” (шумораи №1 с.2019) ва дигар маводи тақсимотӣ ройгон таъмин карда шуданд.

Зимни гузаронидани семинарҳои омӯзишӣ тренерон аз роҳу усулҳои интерактивӣ, аз ҷумла кор дар зергурӯҳҳоро  истифода бурда, ҷиҳати дар амалия васеъ истифода бурдани онҳо машғулиятҳои амалӣ гузарониданд. Инчунин дар семинарҳо Конвенсияи СММ дар бораи ҳуқуқҳои кӯдак, Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон “Дар бораи Ваколатдор оид ба ҳуқуқи инсон дар Ҷумҳурии Тоҷикистон”, Барномаи умумиҷаҳонии таълим дар соҳаи ҳуқуқи инсон, Барномаи таълим дар соҳаи ҳуқуқи инсон барои солҳои 2013-2020, Қайдҳои умумии Кумитаи СММ оид ба ҳуқуқҳои кӯдак оид ба таълим дар соҳаи ҳуқуқи инсон (соли 2001), Эъломияи умумиҷаҳонии ҳуқуқи башар, Эъломияи Куруши Кабир ва дигар санадҳои байналмилалӣ ва миллӣ дар соҳаи ҳуқуқи инсон мавриди омӯзиш ва  муҳокимаи иштирокчиён қарор дода шуданд.

Ҳамзамон барои иштирокчиён оид ба фаъолияти мақомоти ВҲИ ҶТ маълумоти муфассал пешниҳод карда шуда, тавсия дода шуд, ки дар фаъолияти ҳамарӯзаи худ онҳо метавонанд аз сомонаҳои ombudsman.tj, vhk.tj ва khit.tj васеъ истифода баранд. Қайд карда шуд, ки ҳар як шаҳрванд метавонад ба Ваколатдор оид ба ҳуқуқи инсон ва Ваколатдор оид ба ҳуқуқи кӯдак тавассути суроғаҳо, телефонҳо ва почтаҳои электроние, ки дар сомонаҳои зикршуда ҷой дода шудаанд, муроҷиат намояд.

Дар ҷамъбасти чорабинӣ иштирокчиён фикру ақида ва пешниҳодоти худро оид ба масъалаҳои баррасишуда баён намуданд. Аз ҷумла онҳо ба ташкилкунандагони чорабинӣ изҳори миннатдорӣ намуда, иқдоми Ваколатдор оид ба ҳуқуқи инсонро оид ба гузаронидани чунин семинарҳо барои омӯзгорони фанни “Ҳуқуқи инсон” дар шаҳру ноҳияҳо ва хусусан дар ноҳияҳои дурдасти ҷумҳурӣ саривақтӣ ва ба манфиати кор донистанд.

Содиқов А.М.,
корманди мақомоти
Ваколатдор оид ба ҳуқуқи инсон

Баргузории мизи мудаввар дар мавзӯи «Вазъи ҳуқуқии шахсони паноҳҷуянда ва гурезаҳо дар Ҷумҳурии Тоҷикистон»

Круглый стол

Рӯзи 21 июни соли ҷорӣ дар мақомоти  Ваколатдор оид ба ҳуқуқи инсон дар мавзӯи «Вазъи ҳуқуқии шахсони паноҳҷуянда ва гурезаҳо дар Ҷумҳурии Тоҷикистон» мизи мудаввар баргузор гардид.

Чорабинии мазкур дар ҳамкорӣ бо Ташкилоти ҷамъиятии «Инсон ва адолат» гузаронида шуда, дар он роҳбарият ва кормандони мақомоти  Ваколатдор оид ба ҳуқуқи инсон ва намояндагони ТҶ «Инсон ва адолат» ширкат варзиданд.

Мизи мудаварро Умед Бобозода — Ваколатдор оид ба ҳуқуқи инсон ифтитоҳ намуда, аз ҷумла қайд кард, ки Ҷумҳурии Тоҷикистон ҳануз соли 1994 ба Конвенсияи СММ «Дар бораи мақоми гурезаҳо» аз соли 1951 ва  Протоколи марбут ба он аз соли 1967 ҳамроҳ гардида, қонунгузории миллиро ба онҳо мутобиқ гардонида истодааст ва ҷиҳати таъмини ҳуқуқу озодиҳои ин категорияи шаҳрвандони хориҷӣ шароити дахлдор фароҳам овардааст. Айни ҳол дар кишвар ҳудуди се ҳазор гурезагон ба қайд гирифта шудаанд, ки аксаран шаҳрвандони давлатҳои Афғонистон, Покистон ва дигар давлатҳои минтақа, ки вазъияти ноором доранд, мебошанд.

Круглый стол (1)

Сипас, роҳбари ТҶ «Инсон ва адолат» — Давлатшоев Ш., ҳуқуқшинос – таҳлилгари ташкилот – Қодирқулов Х. дар мавзӯъҳои «Ваколати намояндагии Раёсати Комиссари Олии СММ оид ба гурезаҳо дар ҶТ», «Санадҳои байналмилалӣ ва миллӣ оид ба вазъи гурезаҳо»,  «Шаклҳои муҳоҷирати байналмиллаӣ», «Тартиби муроҷиат оид ба гирифтани мақоми гуреза дар ҶТ», «Мушкилотҳои ҷойдоштаи ҳуқуқии шахсони паноҳҷуянда ва гурезаҳо» ва дигар мавзӯъҳои марбут ба гурезаҳо маърӯза намуданд.

Ҳамчунин иштирокчиёни мизи мудаввар вобаста ба маърӯзаҳо саволу ҷавоб карда, фикру мулоҳизаҳои худро баён намуданд.

Дар ҷамъбасти чорабинӣ Умед Бобозода ба иштирокчиён ва хусусан роҳбарияти ТҶ «Инсон ва адолат»  дар баргузорӣ ва иштирок дар мизи мудаввар изҳори миннатдорӣ намуда, қайд намуд, ки ҳамкориҳои минбаъда ҷиҳати ҳимояи ҳуқуқҳои шахсони паноҳҷуянда ва гурезаҳо тақвият дода мешаванд.

Бояд қайд кард, ки Ташкилоти ҷамъиятии «Инсон ва адолат» аз моҳи марти соли 2018 фаъолияти худро оғоз намуда, шарики ҳуқуқии Намояндагии Раёсати Комиссари Олии Созмони Милали Муттаҳид оид ба гурезаҳо дар Ҷумҳурии Тоҷикистон мебошад. Самти асосии фаъолияти он дастгирӣ намудани ҳуқуқҳои инсон, аз он ҷумла ҳимояи ҳуқуқи гурезаҳо ва ашхоси паноҳҷӯянда дар Ҷумҳурии Тоҷикистон ба ҳисоб меравад.

Дар асоси Оинномаи ташкилот мақсади асосии он мусоидат ба ҳифзи ҳуқуқҳои шаҳрвандӣ, иҷтимоӣ, иқтисодӣ ва маънавии шаҳрвандони Ҷумҳурии Тоҷикистон, шахсони бешаҳрванд ва гурезаҳо дар Ҷумҳурии Тоҷикистон равона карда шуда, вазифаҳои дар пеш истодаро тавассути  гузаронидани тадқиқотҳо, пешкаши ёрии ҳуқуқӣ, намояндагӣ дар суд, расонидан ва  гузаронидани чорабиниҳои иттилоотӣ ва омӯзишӣ дар ҳамкорӣ бо дигар ташкилоту муасисаҳои давлатӣ ва байналхалқӣ ба роҳ мондааст.

Хадамоти матбуотии ВҲИ ҶТ

Маҷлиси Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон

47431487232_5891d9765e_z21.06.2019, шаҳри Душанбе

Имрӯз дар бинои Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон таҳти раёсати Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ-Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Раиси Ҳукумати мамлакат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон маҷлиси навбатии Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон баргузор гардид.

Дар маҷлиси Ҳукумати мамлакат нахуст Нақшаи кори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон барои нимсолаи дуюми соли 2019 баррасӣ ва қабул гардид.

Сипас оид ба ҷараёни иҷрои қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 3 майи соли 2014, №302 “Дар бораи дастгирии давлатӣ ва андешидани тадбирҳо оид ба солимгардонии вазъи иқтисодию молиявии Ширкати саҳомии холдингии кушодаи “Барқи Тоҷик” ҳисоботи вазири энергетика ва захираҳои оби Ҷумҳурии Тоҷикистон Усмоналӣ Усмонзода шунида шуд.

Тавре таъкид гардид, рушди соҳаи энергетика, яке аз ҳадафҳои стратегии мамлакат ба ҳисоб рафта, дар солҳои охир вазъи ин соҳаи афзалиятнок бо дастгирии Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Пешвои миллат, муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ва Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон тадриҷан беҳтар гардидааст ва дар натиҷаи ин дастгириҳо соли 2018 дар Тоҷикистон 19,7 млрд кВт соат неруи барқ истеҳсол карда шудааст.

Зикр гардид, ки дар натиҷаи амалӣ гардидани нақшаи чорабиниҳо оид ба кам кардани талафоти неруи барқ дар давраи солҳои 2014-2018 сатҳи талафоти неруи барқ аз 17,3 фоиз дар соли 2014 то ба 15,5 фоиз дар соли 2018 коҳиш ёфта, дар ин давра ҳаҷми фоиданоки неруи барқ дар бозори дохилӣ зиёд гардид ва ҷамъоварии маблағ аз 1 млрд 40 млн сомонии соли 2014, дар соли 2018 2 маротиба зиёд ва ба 2 млрд 79 млн сомонӣ баробар шуд.

Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дастур доданд, ки истифодаи сарфакоронаи неруи барқ, боз ҳам беҳтар намудани ҷамъоварии маблағи барқи истифодашуда, коҳиш додани сатҳи талафоти неруи барқ, ба пуррагӣ гузаштан ба низоми муосири биллингии ҳисоби барқ ва баҳисобгирии неруи барқи таҳвилшаванда аз зеристгоҳҳои барқӣ то муштарии охирин таҳти назорат қарор дода шавад.

Қарор карда шуд, ки Вазорати энергетика ва захираҳои об, Хадамоти давлатӣ оид ба назорат дар соҳаи энергетика ва Ширкати саҳомии холдингии кушодаи «Барқи Тоҷик» ҷиҳати муайян намудани андозаи воқеии талафоти неруи барқ, кам намудани он ва бо истифода аз низоми биллингӣ барои зиёд намудани ҳаҷми ҷамъоварии маблағи неруи барқи истифодашуда чораҳои мушаххас андешида, аз натиҷааш ҳар сол ба Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон маълумот пешниҳод намоянд.

Доир ба дигар масъалаҳои рӯзномаи корӣ, аз ҷумла дар бораи Барномаи давлатии рушди таҳсилоти томактабӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон барои солҳои 2020-2025 вазири маориф ва илм Нуриддин Саид, дар бораи лоиҳаи Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон “Оид ба ворид намудани илова ба Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон “Дар бораи Буҷети давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон барои соли 2019”, оид ба лоиҳаи Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон “Дар бораи хазинадорӣ” ва дар бораи лоиҳаи Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон “Оид ба ворид намудани тағйир ба Кодекси андози Ҷумҳурии Тоҷикистон” вазири молия Файзиддин Қаҳҳорзода, дар бораи лоиҳаи Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон “Оид ба ворид намудани тағйир ба Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон “Дар бораи Бонки миллии Тоҷикистон” раиси Бонки миллии Тоҷикистон Ҷамшед Нурмаҳмадзода, оид ба лоиҳаи Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон “Дар бораи муқовимат ба экстремизм” Прокурори генералӣ Юсуф Раҳмон гузориш доданд.

Баъди муҳокимаи аъзои ҳукумати мамлакат лоиҳаи қонунҳои мазкур барои баррасӣ ба Маҷлиси намояндагони Маҷлиси олии Ҷумҳурии Тоҷикистон ирсол карда шуд.

Дар кори маҷлиси Ҳукумати мамлакат ҳамчунин лоиҳаи як қатор созишномаҳои байниҳукуматии Тоҷикистон бо дигар кишварҳо мавриди баррасӣ қарор гирифт.

Доир ба дигар масъалаҳои рӯзномаи кори маҷлиси Ҳукумати мамлакат, аз ҷумла Барномаи давлатии солимии репродуктивӣ барои солҳои 2019-2022 вазири тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии аҳолӣ Насим Олимзода, дар бораи тарифҳои неруи барқ ва гармӣ ва дар бораи Методологияи ҳисоби тарифи неруи барқ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон сардори Хадамоти зиддиинҳисорӣ Икромиддин Вализода ва дар бораи Нақшаи генералии шаҳри Роғун раиси шаҳри Роғун Музаффар Сулаймонзода гузориш доданд.

Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Раиси Ҳукумати мамлакат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ба аъзои ҳукумат, роҳбарони вазорату идораҳо ва раисони шаҳру ноҳияҳо барои иҷрои бетаъхири масъалаҳои дар кори маҷлис баррасишуда, дастуру супоришҳои мушаххас доданд.

Дастуру супоришҳои дигар барои вусъати корҳои ободонию созандагӣ ба истиқболи ҷашни 30-солагии Истиқлолияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон, ҷамъоварии беталафи ҳосил, захираи кофии хӯроки чорво, таҳкими корҳои соҳилмустаҳкамкунӣ ва пешгирӣ аз ҳолатҳои фавқулода, ташкили истироҳати босифати кӯдакону наврасон дар лагерҳои истироҳатию фароғатии мамлакат ва омодагии ҳамаҷониба ба таҷлили сазовори ҷашну идҳои дар пешистода дода шуданд.

Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ-Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Раиси Ҳукумати мамлакат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон баъди натиҷагирӣ аз баргузории Саммити панҷуми Машварати ҳамкорӣ ва тадбирҳои боварӣ дар Осиё, ки рӯзҳои 14-15 июни соли ҷорӣ дар пойтахти мамлакат — шаҳри Душанбе доир гардид, ба роҳбарони мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии шаҳр ва ҳамаи сохтору мақомоти он барои дар сатҳи баланди ташкиливу омодагӣ ва дар муҳити ободу ором гузаронидани чорабинии зикршудаи байналмилалӣ изҳори сипос карда, миннатдории бепоёни худро, махсусан, ба сокинони шаҳри Душанбе, ронандагони воситаҳои нақлиёти ҷамъиятиву шахсӣ ва дигар сохторҳои хизматрасонӣ барои масъулияти баланди шаҳрвандӣ, одоби баланди муошират, фарҳанги волои меҳмондориву меҳмоннавозӣ ва хизматрасонии босифат ба ҳайати меҳмонони Тоҷикистон баён намуданд.

Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон аз сатҳи тадбирҳои ободониву сабзу хуррамгардонӣ истиқболу гусели пуршукӯҳи меҳмонони олиқадр изҳори қаноатмандӣ карда, таъкид намуданд, ки дар сатҳи баланд баргузор шудани ин чорабинӣ натиҷаи заҳмату талоши тамоми сохторҳои шаҳрӣ ва саҳми арзишманди сокинони пойтахт мебошад.

www.president.tj

Шиканҷа амали нораво ва ҷиноят аст

скачанные файлыШиканҷа ин азиятдиҳии ҷисмонию руҳӣ бо мақсади гирифтани иттилоот, ҷазо додан ё гирифтани қаноатмандии ғайримуқаррарӣ ба шумор меравад.

Новобаста аз он, ки шиканҷа аз ҷониби ҳуқуқи байналмилалӣ, Конститутсия ва қонунҳои ҳамаи давлатҳо манъ карда шудааст, ҳолатҳои истифодаи амали мазкур аз ҷониби мақомоти ҳифзи ҳуқуқ ва кормандони сохторҳои қудратӣ ба назар мерасанд. Истифодаи шиканҷа ҳуқуқу озодиҳои шаҳрвандӣ ва сиёсии инсонро дағалона вайрон мекунанд.

Ҷумҳурии Тоҷикистон ҳамчун узви ҷомеаи ҷаҳонӣ роҳи инсондӯстиро касб намуда, дар ҳамкориҳои байналмилалӣ оид ба ҳалли мушкилоти таъмини ҳуқуқу озодиҳои инсон фаъолона иштирок мекунад. Самти муҳими чунин ҳамкориҳо  пешгирӣ намудани шиканҷа ва муқовимат ба он мебошад. Бо ин мақсад Тоҷикистон ба як қатор санадҳои байналмиллалии пешгирӣ намудани шиканҷа ва муқовимат ба он, ба мисли Паймони байналмилалӣ оид ба ҳуқуқҳои шаҳрвандӣ ва сиёсӣ, Конвенсияи зидди шиканҷа ва дигар намудҳои муносибат ва ҷазои бераҳмона, ғайриинсонӣ ва таҳқиркунандаи шаъну шараф, Конвенсияи Иттиҳоди Давлатҳои Мустақил дар бораи ҳуқуқу озодиҳои асосии инсон (соли 1995) ва дигарҳо ҳамроҳ гардида, вобаста ба онҳо уҳдадориҳои дахлдор гирифтааст. Яке аз чунин уҳдадориҳо ин пешгирӣ ва мубориза бар зидди шиканҷа мебошад.

Моддаи 7 Паймони байналмилалӣ оид ба ҳуқуқҳои шаҳрвандӣ ва сиёсӣ пешбинӣ менамояд, ки «Ҳеҷ кас набояд таҳти шиканҷа ё муносибат ва ҷазои бераҳмона, ғайриинсонӣ ё таҳқиркунандаи шаъну шарафи ӯ қарор дода шавад. Аз ҷумла, ягон шахс набояд бе ризоияти озодонаи ӯ таҳти озмоиши тиббӣ ё илмӣ қарор дода шавад».

Тибқи моддаи 2 Конвенсияи зидди шиканҷа ва дигар намудҳои муносибат ва ҷазои бераҳмона, ғайриинсонӣ ва таҳқиркунандаи шаъну шараф ҳар як давлати иштирокчӣ бояд чораҳои самарабахши пешгирии амалҳои шиканҷа, ба мисли қонунгузорӣ, маъмурӣ, судӣ ва дигар чораҳоро андешад. Дар моддаи мазкур омадааст, ки ҳеҷ ягон ҳолати истисноӣ, чӣ хеле, ки онҳо набошанд, хоҳ ҳолати ҷангӣ ё таҳдиди ҷанг, ноустувории дохилии сиёсӣ ё ҳама гуна дигар вазъияти фавқулодда наметавонад барои шиканҷа асос шавад. Фармони сардори болоӣ ё мақомоти ҳокимияти давлатӣ наметавонад асос барои шиканҷа шавад. Моддаи 4 Конвенсияи мазкур давлатҳои иштирокчиро уҳдадор менамояд, ки тамоми амалҳои шиканҷаро мутобиқи қонунгузории ҷиноии худ ҷиноят эътироф намоянд.

Шиканҷа дар ҷумҳурӣ дар сатҳи Конститутсия манъ карда шуда, дар банди 3 моддаи 18 Конститутсия омадааст, ки «ба ҳеҷ кас шиканҷа, ҷазо ва муносибати ғайриинсонӣ раво дида намешавад».

Кодекси ҷиноятии Ҷумҳурии Тоҷикистон низ истифодаи азобу шиканҷаро манъ намуда, нисбати ин кирдор ҷавобгарӣ пешбинӣ намудааст. Бо Қонуни ҶТ аз 16 апрели соли 2012 ба Кодекси мазкур моддаи нави 1431 бо номи «Шиканҷа» ворид карда шуд.

Аз ҷониби давлатҳои аъзои Созмони Милали Муттаҳид дар доираи Шарҳи универсалии даврӣ (даври дуюм) барои солҳои 2017-2020 ва Кумитаи зидди шиканҷаи Созмони Милали Муттаҳид вобаста ба Гузориши сеюми даврии Ҷумҳурии Тоҷикистон вобаста ба фаъолгардонии кӯшишҳо ҷиҳати мубориза бо шиканҷа, баррасии масъалаи ҳамроҳ шудан ба Протоколи факултативӣ ба Конвенсияи зидди шиканҷа ва дигар намудҳои муносибат ва ҷазои бераҳмона, ғайриинсонӣ ва таҳқиркунандаи шаъну шараф; чораҷӯӣ ҷиҳати беҷазо намондани шахсоне, ки истифодаи шиканҷа ва ё муносибати бераҳмонаро раво донистаанд, ворид намудани тағйирот ба моддаи 1431 Кодекси ҷиноятӣ ва зиёд кардани муҳлати маҳрумӣ аз озодӣ барои истифодаи шиканҷа, ҳифзи ҳуқуқи ҷабрдидагони шиканҷа ва аъзои оилаи онҳо, ҳимоягарони ҳуқуқ ва рӯзноманигорон, ба забони давлатӣ тарҷума кардани ҳуҷҷатҳои байналмилалӣ дар самти озодӣ аз шиканҷа ва дигарҳо тавсияҳо пешниҳод гардидаанд.

Кодекси мурофиавии ҷиноятӣ низ истифодаи зӯроварӣ ва шиканҷаро нисбати иштирокчиёни мурофиа манъ намуда (қисми 2 моддаи 10), дар хусуси ғайри қобили қабул ҳисобидани далел бо сабаби истифода намудани шиканҷа ё муносибати бераҳмона муқаррарот пешбинӣ намудааст (моддаи 88 (1). Қобили тазаккур аст, ки дар кодекси мазкур (сархати 4 банди 1 моддаи 27) меъёре мавҷуд аст, ки қатъ намудани парвандаҳои ҷиноятиро вобаста бо сабаби қабули санади авф пешбинӣ менамояд, ки меъёри мазкур ба парвандаҳои ҷиноятии марбут ба шиканҷа низ дахл дорад.

Қисми 2 моддаи 10 Кодекси иҷрои ҷазои ҷиноятии ҶТ азобу шиканҷа додани маҳкумшуда ё нисбат ба ӯ муносибати бераҳмона ва ё ғайриинсонӣ кардан ё шаъну эътибори ӯро паст задан, таҳти тадқиқоти тиббӣ ё дигар тадқиқоти илмӣ, ки метавонад ҳаёт ва саломатии ӯро таҳти хатар гузорад, ҳатто бо розигии ӯ қарор доданро қатъиян манъ намудааст.

Меъёрҳо оид ба пешгирии шиканҷа дар Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи тартиб ва шароитҳои дар ҳабс нигоҳ доштани гумонбаршуда, айбдоршаванда ва судшаванда» аз 28 июни соли 2011 низ пешбинӣ шуда, дар моддаи 3 он омадааст, ки «ба ҳабс гирифтан бо мақсади азобу шиканҷа ва расонидани дигар зарари ҷисмонию маънавӣ манъ аст».

Масъалаҳои шиканҷа ва иҷрои уҳдадориҳои байналмилалӣ дар самти пешгирӣ ва манъи истифодаи шиканҷа Ваколатдор оид ба ҳуқуқи инсонро ҳамчун мақомоти иловагии ҳимояи ҳуқуқ бетараф гузошта наметавонад. Бо ин дарназардошт мусоидат ба риояи ҳуқуқ ба озодӣ ва дахлнопазирии шахсӣ, озодӣ аз шиканҷа, пешбурди фаъолият дар ин самтҳо яке аз афзалиятҳои муҳими Стратегияи рушди мақомоти ВҲИ барои солҳои 2011- 2015 ва барои солҳои 2016-2020 арзёбӣ гардидааст.

Боздид ва мониторинги муассисаҳои пӯшида ва қисман пӯшида аз ҷониби Ваколатдор оид ба ҳуқуқи инсон, кормандони Дастгоҳи он ва Гурӯҳи мониторингии назди Ваколатдор оид ба ҳуқуқи инсон имконият медиҳанд, ки шиканҷа ва дигар намудҳои муносибат ва ҷазои бераҳмона, ғайриинсонӣ ё таҳқиркунандаи шаъну шараф саривақт пешгирӣ карда шаванд.

Ҳамин тариқ санадҳои байналмилалӣ ва миллӣ дорои меъёрҳои зиёде мебошанд, ки шиканҷаро амали нораво ва ҷиноят ҳисобида, истифодаи онро манъ ва ҳифзи зарардидагони онро пешбинӣ менамоянд. Мавҷудияти меъёрҳои мазкур далели онанд, ки аз ҷониби давлат ҳуқуқи шаҳрвандон ба дахлнопазирии шахсӣ кафолат дода мешавад.

М. Ашӯров,
сардори шуъбаи ҳифзи давлатии
ҳуқуқҳои шаҳрвандӣ ва сиёсии
Дастгоҳи ВҲИ ҶТ

Арзёбии амалишавии Лоиҳаи «Ҳамкории наздисарҳадӣ ба хотири сулҳ ва рушди устувор»

TojikistonАз моҳи сентябри соли 2018 мақомоти Ваколатдор оид ба ҳуқуқи инсон барои амалисозии Лоиҳаи нави «Ҳамкории наздисарҳадӣ ба хотири сулҳ ва рушди устувор», ки аз ҷониби Барномаи Рушди СММ маблағгузорӣ мешавад, ҷалб гардидааст.

Мақомот барои баланд бардоштани маърифати ҳуқуқии аҳолӣ, қабул ва баррасии муроҷиатҳои шахсони воқеӣ ва ҳуқуқӣ, таҳкими ҳамкории мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатӣ, мақомоти ҳифзи ҳуқуқ, мақомоти худидоракунии шаҳрак ва деҳот, сохторҳои ҷомеаи шаҳрвандӣ ва дигар масъалаҳои марбут ба пешрафт ва ҳифзи ҳуқуқи инсон мусоидат мекунад.

Дар ин самт масъалаҳои таҳкими ҳамкориҳои мақомоти ҳифзи ҳуқуқ, мақомоти маҳалии ҳокимияти давлатӣ ва ҷомеаи шаҳрвандӣ; ҳалли якҷояи мушкилоти иҷтимоӣ ва истифодаи сарватҳои табиӣ; баланд бардоштани таҳаммулпазирии ҷавонони синни 19-35 сола; қабул ва баррасии муроҷиатҳои шахсони воқеӣ ва ҳуқуқӣ; иштироки фаъоли занон дар ҳалли мушкилоти наздисарҳадӣ; роҳандозии иқдомоти соҳибкорӣ ҷиҳати беҳтар намудани вазъи иҷтимоӣ; дастрасии аҳолӣ ба оби нӯшокӣ ва полезӣ; дастарсии аҳолӣ ба чарогоҳ; истифодаи оқилонаи инфрасохторҳои баҳснок ва дигар масъалаҳо мавриди арзёбӣ қарор дода шуданд.

Бо назардошти номуайян будани хати сарҳад дар қисматҳои бо Ҷумҳурии Қирғизистон ҳамсарҳади ҷамоатҳои Лаккон, Ворух, Сурх ва Чоркуҳи шаҳри Исфара ва ҷамоатҳои Хистеварзу Овчӣ-қалъачаи ноҳияи Б.Ғафурови вилояти Суғди Ҷумҳурии Тоҷикистон мушкилоти муайян ҷой дорад, ки махсусан дар фасли баҳор ташвишовар мегардад.

Ҳарчанд қисми зиёди мушкилоти ҷойдошта ба муайян ва аломатгузорӣ шудани хати сарҳад вобастагӣ дорад, аммо дар маҷмӯъ метавон барои пешгирии ҳолатҳои низоъгароёна бо истифода аз унсурҳои ҳамкорӣ ва миёнаравии шарикони рушд барои зиндагии осоиштаи аҳолӣ ва ҳифзи ҳуқуқҳои онҳо мусоидат намуд.

Яке аз мушкилоти асосӣ ба раванди қабул ва баррасии муроҷиатҳои шахсони воқеӣ ва ҳуқуқӣ дахл дорад, ки бинобар такрорӣ буданашон дар ҳолатҳои алоҳида қабул ва баррасӣ карда намешаванд, ки хилофи талаботи қонунгузорӣ мебошад.

Ба масъулини мақомоти давлатӣ вобаста ба асосҳои ҳуқуқӣ ва амалияи қабул ва баррасии муроҷиатҳои шахсони воқеӣ, талаботи Конститутсия ва қонунгузорӣ, пешравӣ ва мушкилоти мавҷуда дар ин самт ва нақши мақомоти Ваколатдор оид ба ҳуқуқи инсон дар амалисозии Лоиҳаи мазкур маърӯза карда шуд.

Қайд карда шуд, ки муроҷиат намудан ба мақомоти давлатӣ ҳуқуқи конститутсионии шаҳрванд ба ҳисоб рафта, масъалаи мазкур яке аз самтҳои меҳварии сиёсати Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ, Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон мебошад.

Дар ин робита дар ҷумҳурӣ санадҳои меъёрӣ ва ҳуқуқӣ қабул карда шудаанд, ки механизми қабул ва баррасии муроҷиатҳои шахсони воқеӣ ва ҳуқуқиро муқаррар намудааст.

Қабул ва баррасии саривақтии муроҷиатҳои шахсони воқеӣ ва ҳуқуқӣ, ки дар минтақаҳои наздисарҳадии баҳснок истиқомат ва фаъолият менамоянд, метавонад мушкилоти эҳтимолиро пешгирӣ намояд.

Зимни баррасии маърӯза масъалаи ҳамкории мақомоти Ваколатдор оид ба ҳуқуқи инсон бо мақомоту идораҳои дахлдор ҷиҳати баланд бардоштани маърифати ҳуқуқии аҳолии минтақаҳои баҳсноки наздисарҳадӣ махсусан таъкид карда шуд.

Дар рафти вохуриҳо намояндагони мақомоти иҷроияи маҳаллии ҳокимияти давлатӣ, мақомоти ҳифзи ҳуқуқ ва худидоракунии шаҳраку деҳот оид ба қабул ва баррасии муроҷиатҳои сокинони минтақаҳои баҳсноки наздисарҳадӣ ибрози назар намуданд.  Қайд карда шуд, ки бинобар хусусияти давомнок ва ё мавсимӣ доштани мушкилот сокинони минтақаҳои баҳсноки наздисарҳадӣ оид ба ин ё он масъала муроҷиатҳои такрорӣ мекунанд, ки ҳалли онҳо пеш аз ҳама аз аниқ муайян шудани марз вобастагӣ дорад.

Мақомоти ҳифзи ҳуқуқ ва махсусан ҷузъу томҳои Қушунҳои сарҳадӣ дар минтақаҳои баҳсноки наздисарҳадӣ фаъолияти самаранок ва мунтазам дошта, пайваста бо сокинон вохӯриву мулоқотҳо баргузор менамоянд.

Ҳамчунин зимни арзёбии натиҷаҳои Лоиҳаи мазкур ба масъулин тавсия дода шуд, ки ҳангоми қабул ва баррасии муроҷиатҳои шахсони воқеӣ ва ҳуқуқӣ талаботи зеринро ба инобат гиранд:

  • муҳлати баррасии муроҷиат риоя карда шавад;
  • ҳама гуна муроҷиатҳои шахсони воқеӣ ва ҳуқуқӣ бояд ба қайд гирифта шаванд;
  • муроҷиатҳои такрорӣ бояд ба муроҷиатҳои қаблан бақайдгирифташуда ҳамроҳ карда шаванд;
  • оид ба баррасии муроҷиатҳо шаҳрвандон дар муҳлати 3 рӯзи корӣ огоҳонида шаванд;
  • муроҷиатҳое, ки ба вайроншавии ҳуқуқи инсон, хавф ба ҳаёт, саломатӣ ва моликияти шаҳрвандон асос ёфтаанд оҷилона баррасӣ карда шаванд;
  • ҷиҳати пешгирӣ намудани ҳолатҳои эҳтимолии низоъгароёна ва кӯшишҳои худсарона ҳал намудани мушкилоти наздисарҳадӣ дар байни аҳолӣ корҳои фаҳмондадиҳӣ гузаронанд.

С.Қодирӣ,
корманди мақомоти
Ваколатдор оид ба ҳуқуқи инсон

Мизи мудаввар дар шаҳрҳои Бохтар ва Кӯлоб

20190612_092538

Санаи 10 июни соли ҷорӣ дар шаҳри Бохтар ва 12 июн дар шаҳри Кӯлоби вилояти Хатлон бо иштироки Раҷабов Ш. — сардори шуъбаи ҳифзи давлатии ҳуқуқҳои иқтисодӣ, иҷтимоӣ ва фарҳангии Дастгоҳи Ваколатдор оид ба ҳуқуқи инсон ва Давлатов Ҳ. — сармутахассиси ҳамин шуъба дар мавзӯи “Муҳокимаи масъалаҳои иҷрои тавсияҳои сохтори марбутаи СММ оид ба ҳуқуқҳои шахсони имконияташон маҳдуд, масъалаҳои гендерӣ, зӯроварӣ дар оила, фарҳанги оиладорӣ ва пешгирии никоҳҳои бармаҳал» мизи мудаввар баргузор гардид.

20190612_092740Дар чорабиниҳои мазкур кормандони мақомоти иҷроияи хокимияти давлатии шаҳрҳои Бохтар ва Кӯлоб, нозирони пешгирии зӯроварӣ дар оила, раисони маҳаллаҳо ва намояндагони ҷомеаи шаҳрвандӣ иштирок намуданд.

Дар оғози чорабиниҳои мазкур муовини  Раиси шаҳри Бохтар — Ш. Абдуназарзода ва муовини  Раиси шаҳри Кӯлоб – С. Исмоилзода бо сухани ифтитоҳӣ баромад намуда, оид ба масъалаҳои баррасишаванда  маълумот доданд.

Сипас маърузачиён Раҷабов Ш. дар мавзӯи “Муҳокимаи масъалаҳои иҷрои тавсияҳои сохтори марбутаи СММ оид ба ҳуқуқҳои шахсони имконияташон маҳдуд” ва Давлатов Ҳ. дар  мавзӯи “Масъалаҳои гендерӣ, зӯроварӣ дар оила, фарҳанги оиладорӣ ва пешгирии никоҳҳои бармаҳал» баромад намуданд.

Дар охир   муҳокимаронӣ оид ба дастовардҳо ва мушкилоти соҳа ва роҳҳои ҳалли он баргузор гардида, ба саволҳои иштирокчиён баромадкунандагон ҷавобҳои мушаххас доданд.

Ш. Раҷабов,
сардори шуъбаи ҳифзи
давлатии ҳуқуқҳои иқтисодӣ,
иҷтимоӣ ва фарҳангӣ

Бедаракшавии маҷбурӣ вайронкунии ҳуқуқи инсон ва ҷиноят аст

потеряшкиКонвенсияи байналмилалӣ дар бораи ҳимояи ҳамаи шахсон аз бедаракшавии маҷбурӣ аввалин шартномаи универсалие ба шумор меравад, ки бедаракшавии маҷбуриро ҳамчун вайронкунии ҳуқуқи инсон ва ҷиноят эътироф намудааст. Конвенсияи мазкур соли 2006 қабул ва соли 2010 эътибори ҳуқуқӣ пайдо намудааст.

 Мақсади асосии конвенсия ҳифзи инсон аз бедаракшавии маҷбурӣ буда, дар он бедаракшавии маҷбурӣ ҳамчун баҳабсгирӣ, боздошт намудан, одамрабоӣ ё аз озодӣ маҳрум намудани инсон дар ҳар шакл аз ҷониби намояндаи давлат ё шахсон ё гуруҳи одамон, ки бо иҷозат, дастгирӣ ё розигии давлат амал менамоянд ва минбаъд рад карда шудани ҳолати аз озодӣ маҳрум намудан ё пинҳон намудани маълумот дар бораи тақдир ё ҷойи буду боши  шахси бедаракшуда, ки дар натиҷаи он шахс бе ҳифзи қонун мондааст,  муайян карда шудааст.

Ҳар як давлати  иштирокчии конвенсия вазифадор шудаанд, ки бедаракшавии маҷбуриро ҳамчун ҷиноят банду баст намоянд ва шахсони гунаҳгор ба ҷавобгарӣ кашида шаванд.

Эъломия дар бораи ҳифзи ҳамаи шахсон аз бедаракшавии маҷбурӣ (аз 18 декабри соли 1992) аз ҳамаи давлатҳо даъват менамояд, ки бо мақсади пешгирӣ кардан, барҳам задан ва ҷазо додани амалҳои бедаракшавии маҷбурӣ ҳамаи чораҳои самараноки қонунгузорӣ, маъмурӣ, судӣ ва дигар чораҳоро андешанд.

Дар моддаи 7 Эъломияи мазкур омадааст, ки «Ҳеҷ як ҳолат чӣ хеле, ки набошад, хоҳ таҳдиди ҷанг, вазъи ҷангӣ, ноустуворӣ ё ҳар гуна дигар вазъи фавқулодда наметавонанд ҳамчун далели сафедкунандаи бедаракшавии маҷбурӣ бошанд».

Моддаи 2 қарори Ассамблеяи Генералии Созмони Милали Муттаҳид  47/133 аз 18 феврали соли 1992 аз ҳамаи давлатҳои иштирокчӣ – аъзои СММ талаб менамояд, ки ягон давлат набояд бедаракшавии маҷбуриро ба кор барад, иҷозат диҳад ё роҳ диҳад.

Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон дар моддаи 5 муайян намудааст, ки «инсон, ҳуқуқ ва озодиҳои ӯ арзиши олӣ мебошанд». Дар ҳақиқат дар давлате, ки дар Конститутсияи он «инсон, ҳуқуқ ва озодиҳои ӯ арзиши олӣ» эълон карда шудааст, одамон набоянд бедарак шаванд.

Қобили тазаккур аст, ки Ҷумҳурии Тоҷикистон айни ҳол ба  Конвенсияи байналмилалӣ дар бораи ҳимояи ҳамаи шахсон аз бедаракшавии маҷбурӣ ҳамроҳ нагардидааст. Дар қонунгузори миллӣ низ мафҳуми «бедаракшавии маҷбурӣ» оварда нашудааст.

Ба Тоҷикистон аз ҷониби давлатҳои аъзои Созмони Милали Муттаҳид дар доираи Шарҳи универсалии даврӣ (даври дуюм) баррасии масъалаи ҳамроҳ шудан ба Конвенсияи байналмилалӣ дар бораи ҳимояи ҳамаи шахсон аз бедаракшавии маҷбурӣ тавсия шудааст.

Новобаста аз он, ки Тоҷикистон ба Конвенсияи зикргардида ҳамроҳ нашудааст, дар қонунгузории миллӣ ҷавобгарӣ барои бедаракшавии маҷбурӣ дар ҳамон намуде, ки дар Конвенсия муайян карда шудааст, пешбинӣ шудаанд. Масалан, дар моддаҳои 130 (Одамрабоӣ), 130 (1) (Савдои одамон), 131 (Ғайриқонунӣ маҳрум кардан аз озодӣ), 167 (Савдои кӯдакон), 316 (Баромадан аз ҳадди ваколатҳои мансабӣ), 317 (Соҳибӣ кардани ваколати шахси мансабдор), 358 (Ғайриқонунӣ дастгир ё ҳабс намудан) –и Кодекси ҷиноятии Ҷумҳурии Тоҷикистон барои содир намудани кирдорҳои зикргардида ҷавобгарии ҷиноятӣ пешбинӣ шудаанд.

Ҳар як инсон ба ҳифзи давлатии  ҳуқуқҳои бунёдии инсонии худ – ҳуқуқ ба ҳаёт ва дахлнопазирии шахсӣ ба пуррагӣ ҳуқуқ дорад. Бедаракшавии маҷбурӣ бечуну чаро барои хешовандону наздикон ва ҷомеа фоҷиа ба шумор меравад.

Аз ин рӯ ҳалли мушкилоти бедаракшавии маҷбурӣ ҳамкориҳои мутақобилаи низоми давлатии ҳифзи ҳуқуқ, созмонҳои байналмилалӣ ва ғайридавлатии ҳимояи ҳуқуқро тақозо менамоянд.

Дар сохтори Комиссияи байниидоравӣ оид ба муқовимат ба савдои одамон таъсис додани гуруҳи корӣ оид ба ҳамоҳангсозии фаъолияти субъектони оперативӣ-ҷустуҷӯӣ ва тафтишотӣ ҳангоми тафтиши парвандаҳои ҷиноятӣ вобаста ба ҳолатҳои бедаракшавии маҷбурӣ аз манфиат холӣ нест.

М. Ашӯров,
сардори шуъбаи ҳифзи давлатии 
ҳуқуқҳои шаҳрвандӣ ва сиёсии
Дастгоҳи Ваколатдор оид ба ҳуқуқи
инсон дар Ҷумҳурии Тоҷикистон